Autorzy: Mateusz Graczyk, Bartłomiej Skowronek, Dariusz Nitecki, Agata Architekt
Inwestor : Centralny Ośrodek Sportu
Lokalizacja : Warszawa
Kategoria: Użyteczność publiczna
Powierzchnia: 24 500.0 m²
Projekt: 2022
Realizacja: 2025
Zakończyliśmy projekt remontu hali widowiskowo-sportowej Torwar I dla Centralnego Ośrodka Sportu. Przywróciliśmy zabytkowemu budynkowi pierwotną kolorystykę oraz przez iluminację wydobyliśmy historyczną artykulację elewacji. Poprzednią identyfikację wizualną zamieniliśmy na neony. Prace zakończyły się w sierpniu 2025 roku.
Obiekt przez lata wpisał się w mapę charakterystycznych punktów Warszawy. Pierwotna funkcja lodowiska została zastąpiona, budynek jest obecnie miejscem organizacji najważniejszych koncertów, wydarzeń kulturalnych i sportowych. A dodatkowo posiada ciekawą historię, którą mieliśmy okazję zbadać.
Obszar, na którym wzniesiono istniejący COS Torwar, do lat 50. XX wieku miał całkowicie odmienną urbanistykę. Na planie z 1935 roku i fotoplanie wykonanym bezpośrednio po zakończeniu wojny, zwraca uwagę intensywna zabudowa o charakterze mieszkalnym i warsztatowym.
Po 1945 roku, w ramach przebijania trasy łazienkowskiej, zrujnowane zabudowania pomiędzy Czerniakowską, Fabryczną i Przemysłową zostały w dużym stopniu rozebrane.
Plan Warszawy, 1936 r., źródło: mapa.um.warszawa.pl
Powstała trasa łazienkowska, która rozdzieliła osiedle na pół. W części południowej zarezerwowano teren pod budowę publicznego lodowiska nazwanego „Torwar”. Obiekt powstawał w kilku etapach, a jego projektantem byli Julian Brzuchowski i Dantua Breda. Pierwotnie, około 1953 roku powstało odkryte lodowisko otoczone czworobokiem trybun na ponad 7000 widzów.
W kolejnym etapie prac już w drugiej połowie lat 60. XX wieku rozpoczęto wznoszenie ścian osłonowych za trybunami oraz wspornikowo wysuniętego zadaszenia. Projekt opracował zespół W. Humnicki, R. Piekarski W. Stocki, a w konstrukcji wspornikowo wysuniętych połaci dachów zastosowano kablobeton (po raz pierwszy w Polsce).
Należy podkreślić wysoką jakość architektury obiektu sportowego po jego rozbudowie w końcu lat 60. XX wieku. Czytelne są w niej bowiem echa i nawiązania do architektury klasycznej w formie rzędów monumentalnych kolumnad, horyzontalnej kompozycji urozmaiconej portykami i przeźroczami.
Poniżej: widoczna elewacja frontowa z mozaika wypełniającą pole po stronie wschodniej.
Autorką wystroju plastycznego elewacji w formie czterech kompozycji malarskich wykonanych techniką mozaiki była Hanna Żuławska (1908-1988). Na podstawie odkrywek wykonanych w dwóch miejscach płyciny od strony północnej ustalono, że mozaiki nie zachowały się – zostały najprawdopodobniej usunięte w latach 90. XX wieku w trakcie modernizacji obiektu.
Do lat 90-tych obiekt nie miał dachu.
Poniżej zdjęcia z początku lat 90-tych.
Z końcem lat 90-tych XX wieku obiekt został zmodernizowany ponownie – wykonano pełne zadaszenie wnętrza w oparciu o konstrukcje stalowych wiązarów i dobudowano od strony południowej rozbudowany architektoniczne blok pełniący funkcję biurowo-recepcyjną, a także nieco mniejszą przybudówkę od strony północnej, zasłaniającą częściowo portyk. Niższą część budynku oblicowano cegłą klinkierową.
